25. września A.D. 2020 Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria Tua.
Święty, Święty, Święty jest Pan Zastępów. Cała ziemia pełna jest Jego chwały. (Iz 6,3)     


   Chcę otrzymywać ciekawe
   wiadomości na e-mail:

    

O. Augustyn Pelanowski
Testament duchowy
Testament duchowy
Gdy noc staje się
jaśniejsza niż dzień


z Polski

412. rocznica śmierci ks. Jakuba Wujka

2009-07-27

Był wybitnym teologiem, utalentowanym literatem i jednym z pierwszych Polaków, którzy wstąpili do Towarzystwa Jezusowego. Polski przekład Biblii ks. Jakuba Wujka pełnił w kraju rolę tłumaczenia kanonicznego przez ponad 360 lat.
 
Ks. Jakub Wujek urodził się w 1541 roku w Wągrowcu (archidiecezja gnieźnieńska), w zamożnej rodzinie mieszczańskiej. Jego ojciec, Maciej Wujek, był piwowarem, sędzią prawa magdeburskiego i ławnikiem wągrowieckiego sądu miejskiego. Był również zwolennikiem prowadzenia ksiąg miejskich w języku narodowym. Dzięki zamożności i staraniu rodziców Jakub otrzymał gruntowne wykształcenie. Uczył się najpierw w przyklasztornej szkole cystersów w Wągrowcu, a później wyjechał na studia m.in. do Krakowa i Wiednia.
 
Mając 24 lata Jakub Wujek – jako jeden z pierwszych Polaków – wstąpił do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego. Trzy lata później złożył śluby wieczyste i przyjął święcenia kapłańskie. Otrzymał także pierwsze samodzielne zadania – został kaznodzieją kolegiaty w Pułtusku oraz wicerektorem i prokuratorem tamtejszego domu zakonnego. Do Wągrowca przyjeżdżał wielokrotnie, także po to, by podreperować nadwątlone zdrowie. Przebywał tam m.in. w 1571 roku, gdy w Pułtusku wybuchła zaraza. Głosił kazania i z naukami jeździł do Poznania, gdzie w kościele św. Marii Magdaleny słuchali go chętnie nie tylko katolicy, ale i różnowiercy.
 
Wkrótce ks. Wujek przeniósł się do Poznania na stałe z misją tworzenia przy kościele św. Marii Magdaleny kolegium jezuickiego. Zajmował się wszystkim: pozyskiwał fundusze na budowę szkół, rekrutował uczniów, organizował nauczanie, zdobywał prowiant, czuwał nad duchowością wychowanków i rozwiązywał problemy wychowawcze. Wspierał także sceniczną działalność swoich podopiecznych, którzy z okazji świąt kościelnych wystawiali w kolegium i w poznańskich kościołach nabożne przedstawienia.
 
Po pięciu latach wytężonej pracy w Poznaniu ks. Wujek otrzymał nominację na rektora kolegium jezuickiego w Wilnie. Po roku, na prośbę króla Stefana Batorego, udał się do rodzinnego miasta monarchy, Siedmiogrodu, gdzie dwa lata później otworzył pierwsze kolegium jezuickie i został jego rektorem. Funkcję tą pełnił do 1584 roku, w którym to odbyła się kongregacja Towarzystwa Jezusowego w Kaliszu. To właśnie wówczas powstała idea przygotowania katolickiego przekładu Biblii na język polski.
 
Wielkim orędownikiem powstania takiego przekładu był prymas Stanisław Karnkowski, który nie tylko uzyskał zgodę papieża Grzegorza XIII, ale i zadbał o zabezpieczenie przedsięwzięcia od strony finansowej. Karnkowski w pełni zdawał sobie sprawę z konsekwencji braku takiego wydawnictwa wobec istniejących już innych przekładów, z których korzystali kalwini i protestanci. W użyciu była co prawda Biblia Jana Nicza zwanego Leopolitą, przyjaciela ks. Wujka, uchodziła ona jednak za niedokładną i niezbyt udaną pod względem językowym.
 
Przygotowanie warsztatu oraz samo tłumaczenie zajęło ks. Wujkowi przeszło 10 lat. Do pracy był doskonale przygotowany. Znał biegle łacinę, grecki, hebrajski i niemiecki. Posiadał konieczną wiedzę o języku i komunikacji oraz doskonałą orientację we wpływach kulturowych na różnych obszarach językowych. Był też skrupulatny, dokładny i roztropny.
 
Przekład Nowego Testamentu ukazał się w 1593 roku. Ks. Jakub Wujek tłumaczył z Wulgaty (od łac. Versio vulgata – przekład rozpowszechniony; przekład Biblii na łacinę z języków oryginalnych: hebrajskiego i greckiego, wykonany przez św. Hieronima na przełomie IV i V wieku). Stary Testament wymagał więcej wysiłku i czasu. Tłumacz, by w pełni oddać sens oryginału sięgał niekiedy do tekstu greckiego, co niestety nie spotkało się z aprobatą cenzorów, którym po ukończeniu oddał dzieło. Wydania całości nie doczekał. Zmarł 27 lipca 1597 roku w Krakowie.
 
Polski przekład Biblii, ukazał się drukiem dwa lata później, w 1599 roku, opatrzony dedykacją króla Zygmunta III Wazy oraz listem polecającym prymasa Karnkowskiego. Zawierał on poprawki komisji cenzorskiej, których dziś, po przeszło 400 latach, nie sposób zidentyfikować. Biblia Wujka, modernizowana i poprawiana, pełniła w Polsce rolę tłumaczenia kanonicznego przez przeszło 360 lat. Zastąpiła ją dopiero w 1965 roku Biblia Tysiąclecia.
 
KAI



  strona główna  |  mapa serwisu  |  ^góra strony   
Copyright © 2006-2007 SANCTUS.pl - Wszelkie prawa zastrzeżone

Nabożeństwo Trzech
Zdrowaś Maryjo
Nabożeństwo Trzech Zdrowaś Maryjo
z opisem jego rozwoju
skuteczności i doznanych
łask

Ofiara Mszy Świętej
w Tajemnicach i Cudach
Ofiara Mszy Świętej w Tajemnicach i Cudach
ks. A. Reiners

Księgarnia Katolicka - Dewocjonalia Wałbrzych - Soczewki kontaktowe - Farby Rafil